Ana Sayfa
Site Haritası
 




Genel Kültür
Matbaanın Tarihi
Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Yönetmeliği
Matbaa Terimleri
   

Matbaanın Tarihi


Çinliler'in 730'dan beri bildikleri baskı, Çin'de fazla bir etki yaratmamıştı. Bunun nedeni karmaşık alfabelerinin bu işlemden tam olarak yararlanmalarını olabilir. Avrupa ise, Gutenberg'in öncülüğünü yaptığı baskı makinesiyle, teknolojide yüzyıllar boyu sürecek bir liderliği yakalamıştır. Gutenberg'in hareketli baskı makinesini icadı, 20. yüzyılda bilgisayarların ve yapay zekânın geliştirilmesiyle karşılaştırılabilir.

Gutenberg, soylu bir ailenin oğlu olarak Mainz'de doğdu. 1430-1444 arasında Strasbourg'da kuyumculuk yaptı ve baskı deneylerine de bu şehirde başladı. 1448'de, baskı makinesini finanse eden Johannes Fust'la ortak oldu.

Gutenberg'den önce kitaplar elde çoğaltılmaktaydı. 15. yüzyılda Avrupa'da elle çoğaltılan kitaplardan sadece 50.000'i günümüze ulaşmıştır. Gutenberg'den sonra ise, basılı yapıt sayısında büyük bir artış yaşandı. Bu gelişme doğal olarak, klasiklere ve Kutsal Kitap'a ulaşılabilmesini sağladı. Ayrıca, ani bir fikir ve öğrenme patlaması yarattı. Böylece Avrupa, dünyada baskının bilinmediği bölgelere karşı büyük bir avantaj elde etmiş oldu.

1456'da, Avrupa'nın ilk basılı kitabı olan Gutenberg Kutsal Kitabı'ndan sadece 60 kopya vardı. 1500 yılına gelindiğinde ise, 35.000 ayrı kitap, büyük bir artış göstererek toplam 15 milyon kopya basıldı.

İcat ve Eseklik - Birbirinden Farklı Öğeleri Birleştirmek:

Gutenberg'in devrim yaratan baskı yöntemi, birbirlerinden ayrı olarak bilinen işlemleri başarıyla birleştirmekteydi. Altın para üretiminde kullanılan bir tekniği alarak, metale dökülmüş harfler yaptı. Harfler, bir ya da iki sayfalık tiplerde bloklardan oluşuyordu. Bu harfler, metale yapışma özelliğine sahip yeni geliştirilmiş bir mürekkep ve kâğıt üreticilerinin kullandığı makineden geliştirilmiş bir baskı makinesiyle basılıyordu.

Batı Avrupa'da 1000 basımevi açıldı ve bunlar 250 ayrı şehir ve kasabaya dağıldı. Bu durum, 15. yüzyıl sırasında baskının sağladığı gücün en iyi göstergesiydi. Avrupa'nın doğusunda, Osmanlı imparatorluğu ve Afrika'da ise, 1488'de İstanbul’da açılan tek bir basımevi vardı.

Gutenberg iyi bir işadamı değildi. Johann Fust'la ortaklığı, Fust'un Gutenberg'e verdiği avansın karşılığı olarak, mahkeme kararıyla sona erdi. Fust, Gutenberg'in basımevini devralarak, işi Peter Schoffer adlı kişinin desteğiyle sürdürdü.

Gutenberg gerçek bir dâhiydi. Birbirleriyle ilgisiz görünen işlemleri birleştirerek, dünyayı neredeyse bir anda değiştiren yeni bir yöntem yarattı. Ama bu alandaki inanılmaz dehasına rağmen, ortalama bir iş yeteneğine bile sahip olmaması, icadından hak ettiği şekilde yararlanmasını engelledi ve kitap basımında liderlik, Venedik'te Manutius'la, Londra'da Caxton’a geçti.